O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlis Senati

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг ўн учинчи ялпи мажлиси тўғрисида ахборот

 

12.12.2013

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг ўн учинчи ялпи мажлиси2013 йил 12 декабрь куни Тошкент шаҳрида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг ўн учинчи ялпи мажлиси очилди. Унда Вазирлар Маҳкамасининг таклиф этилган аъзолари, вазирлик ва идораларнинг раҳбарлари, бошқа ташкилотлар, оммавий ахборот воситаларининг вакиллари ҳозир бўлдилар.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати ялпи мажлисининг биринчи кунида сенаторлар тўққизта масалани кўриб чиқдилар. Уларнинг бештаси ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларни янада чуқурлаштириш, фуқаролар, шу жумладан болалар ва ёшларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш, атроф-муҳит муҳофазасини таъминлаш, шунингдек, катта ижтимоий аҳамиятга эга бошқа масалаларни ҳал этишга қаратилган қонунлардир.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати ялпи мажлиси кун тартибига киритилган масалалар муҳокамаси чоғида сенаторлар қабул қилинган қонунлар давлатимиз раҳбари томонидан Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 21 йиллигига бағишланган тантанали маросимдаги маърузасида баён этилган, жумладан, 2014 йилнинг Соғлом бола йили деб эълон қилиниши муносабати билан белгилаб берилган вазифаларни амалга оширишга хизмат қилишини алоҳида таъкидладилар.

Сенаторлар ўз ишларини Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан парламент юқори палатасига киритилган “Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг йигирма бир йиллиги муносабати билан амнистия тўғрисида”ги масалани кўриб чиқишдан бошладилар. Ушбу масала юзасидан тегишли қарор қабул қилинди.

Масалани кўриб чиқиш вақтида сенаторлар Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг йигирма бир йиллиги муносабати билан амнистия тўғрисидаги ҳужжатнинг қабул қилиниши инсон ҳуқуқлари ва унинг манфаатлари олий қадрият бўлган, олиб борилаётган демократик, ижтимоий-сиёсий ва ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларнинг мазмун-моҳиятини ташкил этган давлатимиз инсонпарварлигининг яна бир ёрқин кўриниши эканлигини қайд этдилар.

Олий Мажлис Сенатининг Қарорида судланган аёлларни, жиноят содир этган вақтда 18 ёшга тўлмаган шахсларни, 60 ёшдан ошган эркакларни, чет давлатларнинг фуқароларини, шунингдек, бир қатор бошқа тоифаларни жазодан озод қилиш (назарда тутилган чеклашларни ҳисобга олган ҳолда) назарда тутилган. Бундан ташқари, Қарорда шунингдек, амнистия тўғрисидаги қарорнинг амал қилиши татбиқ этилмайдиган шахслар тоифалари белгиланган.

Сенат ўзининг Қарори билан “Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг йигирма бир йиллиги муносабати билан амнистия тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Қарорини қўлланиш тартибини белгилаган бўлиб, унда амнистия бўйича жиноий жавобгарликдан ва жазодан озод қилинадиган шахсларга доир ишлар ва материалларни суд томонидан кўриб чиқиш тартиб-таомили белгиланган. Шу билан бирга сенаторлар, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар, Тошкент шаҳар, туманлар ва шаҳарлар Кенгашлари депутатлари, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Инсон ҳуқуқлари бўйича вакилининг минтақавий вакиллари амнистия тўғрисидаги қарорнинг қўлланилиши устидан жамоатчилик назоратини амалга оширишда, шунингдек, уни ижро этиш тартиб-таомилларининг очиқ-ошкоралигини таъминлашда фаол иштирок этиши назарда тутилмоқда.

Шунингдек, жазодан озод қилинаётган шахсларнинг ижтимоий мослашуви ва ҳимоясига қаратилган комплекс чора-тадбирларни рўёбга чиқариш, улар тўлиқ ҳисобга олиниши ва ишга жойлаштирилишини таъминлаш, ёлғиз, ёрдамга муҳтож шахсларни ногиронлар ва қариялар уйларига жойлаштириш, вояга етмаганларни ота-оналар, ҳомийлик ва васийлик органлари назоратига топшириш, зарур ҳолларда уларни тегишли таълим муассасаларига юбориш ҳам назарда тутилмоқда.

Шундан кейин сенаторлар Ўзбекистон Республикасининг 2014 йилги Давлат бюджетини кўриб чиқдилар ва тасдиқладилар. Давом этаётган жаҳон молиявий-иқтисодий инқирози шароитида Ўзбекистон Республикасининг 2014 йилги Давлат бюджети макроиқтисодий барқарорликни ҳамда мамлакат ЯИМнинг юқори суръатлар билан ўсишини таъминлашга, диверсификация қилинган ва рақобатбардош иқтисодиётни шакллантиришга, аҳоли фаровонлиги ва турмуш даражасини янада оширишга қаратилганлиги стратегик аҳамиятга эга эканлиги қайд этилди. 2014 йил Давлат бюджети Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепциясини, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов томонидан мамлакат Ҳукуматининг жорий йил 18 январдаги мажлисида белгилаб берилган мамлакатимизни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш дастурининг асосий устувор вазифаларини рўёбга чиқаришни ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилган.

Сенаторларнинг фикрича, хўжалик юритувчи субъектлар ва аҳоли учун солиқ юкини янада камайтириш, солиқ солиш тизимини соддалаштириш, маҳаллий бюджетларнинг даромад қисмини кўпайтириш ва уни мустаҳкамлаш, солиқ солиш объектларини камайтириб кўрсатиш ва яшириш фактларининг олдини олишга қаратилган солиқ маъмуриятчилиги чораларини кучайтириш солиқ сиёсати соҳасидаги асосий устувор йўналишлар бўлиб қолмоқда.

Солиқ юкини янада қисқартириш бўйича энг муҳим чора-тадбирлар сифатида юридик шахслардан олинадиган фойда солиғининг базавий ставкасини 9 фоиздан 8 фоизга тушириш назарда тутилмоқда. Натижада юридик шахслар ихтиёрида қўшимча 130 миллиард сўмдан кўпроқ маблағ қолади. Бундан ташқари, жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи бўйича даромад солиғи солиш шкаласининг энг кам ставкасини 8 фоиздан 7,5 фоизгача пасайтириб, жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи ҳисобидан бир фоиз миқдоридаги маблағларни фуқароларнинг шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақларига ўтказиш тартибини сақлаб қолиш назарда тутилмоқда.

Муҳокама асносида сенаторлар алоҳида таъкидлаганларидек, мамлакатимизнинг бош молиявий ҳужжати ижтимоий соҳага ва аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлашга қилинадиган харажатларни кўпайтириш, таълим, соғлиқни сақлаш, фан, маданият ва спортни молиялаштиришни, шу жумладан олий ўқув юртларининг ўқув-лаборатория биноларини, спорт залларини ва талабалар ётоқхоналарини қуришни, реконструкция қилишни, мукаммал таъмирлашни ва жиҳозлашни молиялашни кўпайтиришга йўналтирилган. Марказлаштирилган инвестициялар ҳисобидан ишлаб чиқариш ва ижтимоий инфратузилма объектларини қуришга, шу жумладан қишлоқ жойларда барпо этилаётган янги турар-жой массивлари учун автомобиль йўллари, сув таъминоти объектларини ва бошқа ижтимоий объектлар қуришга зарур маблағлар йўналтирилади.

Сенаторларнинг чиқишларида солиқ ва бюджет сиёсатининг асосий йўналишлари, шунингдек, 2014 йилги Давлат бюджетининг параметрлари умуман мамлакатимизни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг устувор йўналишларига, жамият ҳаётининг барча соҳаларида ислоҳотларни янада чуқурлаштиришнинг стратегик дастурига мос эканлиги алоҳида таъкидланди. Иқтисодий ўсишнинг барқарор юқори суръатларини сақлаб қолишга, саноат тармоқларини, йўл-транспорт ва коммуникация инфратузилмасини жадал ривожлантириш ва модернизациялаш бўйича фаол инвестиция сиёсатини давом эттиришга, шунингдек, ишбилармонлик муҳитини янада яхшилашга, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор берилган. Муҳокама якунлари бўйича сенаторлар Ўзбекистон Республикасининг 2014 йилги Давлат бюджетини тасдиқладилар ва тегишли қарор қабул қилдилар.

Сенаторлар 2014 йилга мўлжалланган солиқ сиёсати концепциясига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим қарорларини ижро этиш юзасидан, шунингдек, бир қатор қонун ҳужжатларининг нормаларини бир хил қўлланиш учун уларни аниқлаштириш мақсадида тайёрланган “Солиқ ва бюджет сиёсатининг 2014 йилга мўлжалланган асосий йўналишлари қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини кўриб чиқдилар.

Сенаторлар қайд этганларидек, Қонун хўжалик юритувчи субъектлар ва бутун иқтисодиёт зиммасига тушадиган солиқ юкини янада камайтиришга, солиқ солиш тизимини соддалаштиришга, маҳаллий бюджетларнинг даромадлар қисмини мустаҳкамлашга ва солиқ маъмуриятчилигини такомиллаштиришга қаратилган. Қонун сенаторлар томонидан маъқулланди.

Сенаторлар ҳудудларнинг ва иқтисодиёт тармоқларининг имкониятларини ишга солиш, меҳнат ресурсларидан демографик омилларни ҳамда иқтисодиётдаги таркибий ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда оқилона фойдаланиш, бандликнинг самарали шаклларини ривожлантиришга бутун чоралар билан кўмаклашиш, фуқароларнинг тадбиркорлик ташаббусини рағбатлантириш йўли билан аҳоли бандлигини таъминлаш бўйича комплекс ва ўзаро боғлиқ чора-тадбирларни амалга ошириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан ишлаб чиқилган 2014 йилда иш ўринлари ташкил этиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастурини ҳам кўриб чиқдилар ва маъқулладилар.

Дастур Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепциясини, меҳнат бозорининг ҳозирги ва келгусидаги эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда “Аҳолини иш билан таъминлаш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни талабларига, аҳоли бандлиги, тегишли мақсадли дастурларни ишлаб чиқиш соҳасидаги давлат сиёсатининг принципларига ҳамда халқаро стандартларга мувофиқ ишлаб чиқилганлиги қайд этилди.

Дастурда янги йирик саноат объектларини ишга тушириш, ишлаб турган корхоналарни реконструкция қилиш ва кенгайтириш, ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш дастурларини, қишлоқ жойларда хусусий уй-жойлар қуришни ҳамда қурилишда пудрат ишларини ривожлантириш дастурларини рўёбга чиқариш, фермер хўжаликларини янада ривожлантириш ва қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини модернизациялаш, аҳолини инфратузилма лойиҳаларини амалга оширишга ҳамда ободонлаштириш ишларига жалб этиш, ташкил этилаётган иш ўринларининг сақланиб қолишини ва барқарор ишлашини таъминлаш, хотин-қизларни, ногиронларни ва бошқа аҳоли тоифаларини, ижтимоий қўллаб-қувватлашга муҳтожларни ишга жойлаштириш, кичик бизнес, хусусий ва оилавий тадбиркорликнинг, ҳунармандчилик, хизматлар ва сервис соҳасининг ривожланишини янада рағбатлантириш, касаначиликни кучайтириб бориш ва бошқалар ҳисобига 2014 йилда 983,6 мингта иш ўрни ташкил этиш назарда тутилмоқда.

Дастурни рўёбга чиқариш доирасида таълим муассасаларининг битирувчиларини ишга жойлаштиришга алоҳида эътибор берилади. 2014 йилда Дастур параметрларига мувофиқ ташкил этиладиган янги иш ўринларига, шунингдек, мавжуд бўлган ва захира қилинган иш ўринларига касб-ҳунар коллежларининг қарийб 500 минг нафар битирувчисини ишга жойлаштириш мўлжалланган.

Шундан сўнг сенаторлар “Ўзбекистон Республикасининг Бюджет кодексини тасдиқлаш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини кўриб чиқиб, маъқулладилар. Мажлисда қайд этилганидек, Бюджет кодекси тўғридан-тўғри амал қиладиган қонун ҳужжати эканлиги, у қонунчилик базасининг ва уни ҳуқуқий қўллаш тизимининг ягоналигини таъминлаши кўрсатиб ўтилди.

Бюджет кодекси бутун бюджет жараёнини (Давлат бюджетини шакллантириш, тасдиқлаш, ижро этишни ҳамда назоратни таъминлашни) ягона ва яхлит қонун ҳужжатида тизимлаштиришни, Давлат бюджетини ҳам, бюджетдан ташқари мақсадли жамғармаларни ҳам тартибга солишнинг ягона принципларини қўлланишни, бюджет жараёни барча қатнашчиларининг ваколатларини ҳамда уларнинг ўзаро ҳамкорлиги механизмларини белгилашни, шунингдек, бюджетлараро муносабатларни такомиллаштириб, маҳаллий бюджетларнинг даромадлар манбаларини мустаҳкамлаб қўйишни, барча даражалардаги бюджетлар ўртасида ваколатларни тақсимлашни ва уларнинг ўзаро ҳамкорлигини назарда тутади.

Кодексда амалга ошириш манбалари ва механизми тўғридан-тўғри Давлат бюджети билан боғлиқ бўлган бир қатор қўшимча фаолият йўналишлари ва соҳалари, шу жумладан грантлар ва техник ҳамкорлик маблағларини жалб этиш, улардан фойдаланишни мониторинг ва назорат қилиш тартиби, давлат томонидан хориждан маблағ жалб қилиш ва давлат харидларини амалга ошириш тартиби, молиявий назоратни, шунингдек, давлат молияси тизимида бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботини таъминлаш механизми белгиланмоқда.

Сенаторларнинг фикрича, Бюджет кодексининг қабул қилиниши амалдаги Солиқ кодекси билан биргаликда давлат молиясининг ягона бирхиллаштирилган, халқаро стандартларга мос бўлган қонунчилик базасини шакллантиришга, бюджет соҳасидаги ҳуқуқий муносабатларни тизимлаштиришга, шунингдек, бюджет жараёнининг ҳамма босқич ва даражаларида ягона ҳуқуқий нормалар ва ёндашувлар қўлланилишини, мамлакат бюджет тизимининг очиқ-ошкоралигини ва барқарорлигини таъминлашга имкон беради. Қонун сенаторлар томонидан маъқулланди.

Сенаторлар “Ўзбекистон Республикасининг Бюджет кодекси қабул қилиниши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек, айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини ҳам кўриб чиқдилар. Ушбу Қонун амалдаги қонун ҳужжатларини янада такомиллаштириш, уларнинг айрим нормаларини Ўзбекистон Республикасининг Бюджет кодексига мослаштириш мақсадида ишлаб чиқилганлиги кўрсатиб ўтилди.

Қонун билан “Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида”ги, “Хориждан маблағ жалб қилиш тўғрисида”ги, “Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида”ги қонунларга ўзгартиш ва қўшимчалар киритилмоқда, шунингдек, айрим қонун ҳужжатлари, шу жумладан “Бюджет тизими тўғрисида”ги, “Давлат бюджетининг ғазна ижроси тўғрисида”ги қонунлар ўз кучини йўқотган деб топилмоқда.

Сўнгра сенаторлар Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг Ўзбекистон Экологик ҳаракатидан сайланган бир гуруҳ депутатлари томонидан Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепциясида белгиланган вазифаларни рўёбга чиқариш мақсадида ишлаб чиқилган “Экологик назорат тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини кўриб чиқдилар.

Қайд этилганидек, муҳокама қилишда кенг жамоатчилик иштирок этган ушбу Қонунда экологик назоратнинг бошқа субъектлари ва иштирокчилари билан бир қаторда фуқаролик жамияти институтларига (фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, ННТ) атроф-муҳитни муҳофаза қилишни таъминлаш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, экологик дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш, атроф-муҳитнинг ҳолатини кузатиш ва бошқа масалаларда иштирок этиш борасида ваколатлар берилмоқда.

Сенаторларнинг фикрича, ушбу Қонуннинг қабул қилиниши экологик назоратнинг самарадорлигини оширишга, давлат муассасалари, фуқаролик институтларининг бу соҳадаги фаолиятини мувофиқлаштиришга, шунингдек, таъсирчан экологик назоратни амалга оширишда, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва соғлиқни сақлаш соҳасидаги энг муҳим давлат дастурларини бажаришда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва ННТ ролини мустаҳкамлашга ёрдам беради.

Сенаторлар “Мустаҳкам оила йили” Давлат дастурини ижро этиш юзасидан ишлаб чиқилган “Васийлик ва ҳомийлик тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини ҳам кўриб чиқдилар.

Мажлисда қайд этилганидек, ўтган даврда мамлакатимизда васийлик ва ҳомийликка муҳтож шахсларнинг, шу жумладан етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болаларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишнинг самарали, кўп босқичли тизими яратилди, уларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш бўйича таъсирчан чоралар амалга оширилмоқда. Ижтимоий жиҳатдан хавфли ҳолатга тушиб қолган болаларни аниқлаш, вояга етмаганлар ўртасида назоратсизлик ва ҳуқуқбузарликларни профилактика қилиш, судларда ва бошқа муассасаларда уларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари ҳимоя қилинишини таъминлаш ишлари йўлга қўйилди. Ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болаларнинг манфаатларини муҳофаза қилиш соҳасида яхлит норматив-ҳуқуқий база яратилди ва у ривожланиб бормоқда.

Сенаторларнинг фикрича, бу соҳада амал қилиб турган қонун ҳужжатларининг қоидаларини бирлаштирадиган ягона, махсус қонуннинг қабул қилиниши васийлик ва ҳомийликка муҳтож шахсларнинг, энг аввало етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болаларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишнинг ҳуқуқий кафолатларини кучайтиришга, васийлик ва ҳомийлик органлари фаолиятининг самарадорлигини оширишга ёрдам беради. Қонун сенаторлар томонидан маъқулланди.

Шу билан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати ўн учинчи ялпи мажлисининг биринчи иш куни тугади.

Ўзбекистон Республикаси
Олий Мажлиси Сенатининг
Матбуот хизмати

***

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining o‘n uchinchi yalpi majlisi to‘g‘risida axborot

2013-yil 12-dekabr kuni Toshkent shahrida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining o‘n uchinchi yalpi majlisi ochildi. Unda Vazirlar Mahkamasining taklif etilgan a’zolari, vazirlik va idoralarning rahbarlari, boshqa tashkilotlar, ommaviy axborot vositalarining vakillari hozir bo‘ldilar.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati yalpi majlisining birinchi kunida senatorlar to‘qqizta masalani ko‘rib chiqdilar. Ularning beshtasi ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarni yanada chuqurlashtirish, fuqarolar, shu jumladan bolalar va yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, atrof-muhit muhofazasini ta’minlash, shuningdek, katta ijtimoiy ahamiyatga ega boshqa masalalarni hal etishga qaratilgan qonunlardir.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati yalpi majlisi kun tartibiga kiritilgan masalalar muhokamasi chog‘ida senatorlar qabul qilingan qonunlar davlatimiz rahbari tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 21-yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi ma’ruzasida bayon etilgan, jumladan, 2014-yilning Sog‘lom bola yili deb e’lon qilinishi munosabati bilan belgilab berilgan vazifalarni amalga oshirishga xizmat qilishini alohida ta’kidladilar.

Senatorlar o‘z ishlarini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan parlament yuqori palatasiga kiritilgan “O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining yigirma bir yilligi munosabati bilan amnistiya to‘g‘risida”gi masalani ko‘rib chiqishdan boshladilar. Ushbu masala yuzasidan tegishli qaror qabul qilindi.

Masalani ko‘rib chiqish vaqtida senatorlar O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining yigirma bir yilligi munosabati bilan amnistiya to‘g‘risidagi hujjatning qabul qilinishi inson huquqlari va uning manfaatlari oliy qadriyat bo‘lgan, olib borilayotgan demokratik, ijtimoiy-siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarning mazmun-mohiyatini tashkil etgan davlatimiz insonparvarligining yana bir yorqin ko‘rinishi ekanligini qayd etdilar.

Oliy Majlis Senatining Qarorida sudlangan ayollarni, jinoyat sodir etgan vaqtda 18 yoshga to‘lmagan shaxslarni, 60 yoshdan oshgan erkaklarni, chet davlatlarning fuqarolarini, shuningdek, bir qator boshqa toifalarni jazodan ozod qilish (nazarda tutilgan cheklashlarni hisobga olgan holda) nazarda tutilgan. Bundan tashqari, Qarorda shuningdek, amnistiya to‘g‘risidagi qarorning amal qilishi tatbiq etilmaydigan shaxslar toifalari belgilangan.

Senat o‘zining Qarori bilan “O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining yigirma bir yilligi munosabati bilan amnistiya to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Qarorini qo‘llanish tartibini belgilagan bo‘lib, unda amnistiya bo‘yicha jinoiy javobgarlikdan va jazodan ozod qilinadigan shaxslarga doir ishlar va materiallarni sud tomonidan ko‘rib chiqish tartib-taomili belgilangan. Shu bilan birga senatorlar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar Kengashlari deputatlari, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Inson huquqlari bo‘yicha vakilining mintaqaviy vakillari amnistiya to‘g‘risidagi qarorning qo‘llanilishi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirishda, shuningdek, uni ijro etish tartib-taomillarining ochiq-oshkoraligini ta’minlashda faol ishtirok etishi nazarda tutilmoqda.

Shuningdek, jazodan ozod qilinayotgan shaxslarning ijtimoiy moslashuvi va himoyasiga qaratilgan kompleks chora-tadbirlarni ro‘yobga chiqarish, ular to‘liq hisobga olinishi va ishga joylashtirilishini ta’minlash, yolg‘iz, yordamga muhtoj shaxslarni nogironlar va qariyalar uylariga joylashtirish, voyaga yetmaganlarni ota-onalar, homiylik va vasiylik organlari nazoratiga topshirish, zarur hollarda ularni tegishli ta’lim muassasalariga yuborish ham nazarda tutilmoqda.

Shundan keyin senatorlar O‘zbekiston Respublikasining 2014-yilgi Davlat byudjetini ko‘rib chiqdilar va tasdiqladilar. Davom etayotgan jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi sharoitida O‘zbekiston Respublikasining 2014-yilgi Davlat byudjeti makroiqtisodiy barqarorlikni hamda mamlakat YaIMning yuqori sur’atlar bilan o‘sishini ta’minlashga, diversifikatsiya qilingan va raqobatbardosh iqtisodiyotni shakllantirishga, aholi farovonligi va turmush darajasini yanada oshirishga qaratilganligi strategik ahamiyatga ega ekanligi qayd etildi. 2014-yil Davlat byudjeti Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasini, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov tomonidan mamlakat Hukumatining joriy yil 18-yanvardagi majlisida belgilab berilgan mamlakatimizni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturining asosiy ustuvor vazifalarini ro‘yobga chiqarishni hisobga olgan holda ishlab chiqilgan.

Senatorlarning fikricha, xo‘jalik yurituvchi sub’ektlar va aholi uchun soliq yukini yanada kamaytirish, soliq solish tizimini soddalashtirish, mahalliy byudjetlarning daromad qismini ko‘paytirish va uni mustahkamlash, soliq solish ob’ektlarini kamaytirib ko‘rsatish va yashirish faktlarining oldini olishga qaratilgan soliq ma’muriyatchiligi choralarini kuchaytirish soliq siyosati sohasidagi asosiy ustuvor yo‘nalishlar bo‘lib qolmoqda.

Soliq yukini yanada qisqartirish bo‘yicha eng muhim chora-tadbirlar sifatida yuridik shaxslardan olinadigan foyda solig‘ining bazaviy stavkasini 9 foizdan 8 foizga tushirish nazarda tutilmoqda. Natijada yuridik shaxslar ixtiyorida qo‘shimcha 130 milliard so‘mdan ko‘proq mablag‘ qoladi. Bundan tashqari, jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i bo‘yicha daromad solig‘i solish shkalasining eng kam stavkasini 8 foizdan 7,5 foizgacha pasaytirib, jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i hisobidan bir foiz miqdoridagi mablag‘larni fuqarolarning shaxsiy jamg‘arib boriladigan pensiya hisobvaraqlariga o‘tkazish tartibini saqlab qolish nazarda tutilmoqda.

Muhokama asnosida senatorlar alohida ta’kidlaganlaridek, mamlakatimizning bosh moliyaviy hujjati ijtimoiy sohaga va aholini ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashga qilinadigan xarajatlarni ko‘paytirish, ta’lim, sog‘liqni saqlash, fan, madaniyat va sportni moliyalashtirishni, shu jumladan oliy o‘quv yurtlarining o‘quv-laboratoriya binolarini, sport zallarini va talabalar yotoqxonalarini qurishni, rekonstruksiya qilishni, mukammal ta’mirlashni va jihozlashni moliyalashni ko‘paytirishga yo‘naltirilgan. Markazlashtirilgan investitsiyalar hisobidan ishlab chiqarish va ijtimoiy infratuzilma ob’ektlarini qurishga, shu jumladan qishloq joylarda barpo etilayotgan yangi turar-joy massivlari uchun avtomobil yo‘llari, suv ta’minoti ob’ektlarini va boshqa ijtimoiy ob’ektlar qurishga zarur mablag‘lar yo‘naltiriladi.

Senatorlarning chiqishlarida soliq va byudjet siyosatining asosiy yo‘nalishlari, shuningdek, 2014-yilgi Davlat byudjetining parametrlari umuman mamlakatimizni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlariga, jamiyat hayotining barcha sohalarida islohotlarni yanada chuqurlashtirishning strategik dasturiga mos ekanligi alohida ta’kidlandi. Iqtisodiy o‘sishning barqaror yuqori sur’atlarini saqlab qolishga, sanoat tarmoqlarini, yo‘l-transport va kommunikatsiya infratuzilmasini jadal rivojlantirish va modernizatsiyalash bo‘yicha faol investitsiya siyosatini davom ettirishga, shuningdek, ishbilarmonlik muhitini yanada yaxshilashga, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlashga alohida e’tibor berilgan. Muhokama yakunlari bo‘yicha senatorlar O‘zbekiston Respublikasining 2014-yilgi Davlat byudjetini tasdiqladilar va tegishli qaror qabul qildilar.

Senatorlar 2014-yilga mo‘ljallangan soliq siyosati konsepsiyasiga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlarini ijro etish yuzasidan, shuningdek, bir qator qonun hujjatlarining normalarini bir xil qo‘llanish uchun ularni aniqlashtirish maqsadida tayyorlangan “Soliq va byudjet siyosatining 2014-yilga mo‘ljallangan asosiy yo‘nalishlari qabul qilinganligi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini ko‘rib chiqdilar.

Senatorlar qayd etganlaridek, Qonun xo‘jalik yurituvchi sub’ektlar va butun iqtisodiyot zimmasiga tushadigan soliq yukini yanada kamaytirishga, soliq solish tizimini soddalashtirishga, mahalliy byudjetlarning daromadlar qismini mustahkamlashga va soliq ma’muriyatchiligini takomillashtirishga qaratilgan. Qonun senatorlar tomonidan ma’qullandi.

Senatorlar hududlarning va iqtisodiyot tarmoqlarining imkoniyatlarini ishga solish, mehnat resurslaridan demografik omillarni hamda iqtisodiyotdagi tarkibiy o‘zgarishlarni hisobga olgan holda oqilona foydalanish, bandlikning samarali shakllarini rivojlantirishga butun choralar bilan ko‘maklashish, fuqarolarning tadbirkorlik tashabbusini rag‘batlantirish yo‘li bilan aholi bandligini ta’minlash bo‘yicha kompleks va o‘zaro bog‘liq chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan ishlab chiqilgan 2014-yilda ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturini ham ko‘rib chiqdilar va ma’qulladilar.

Dastur Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasini, mehnat bozorining hozirgi va kelgusidagi ehtiyojlarini hisobga olgan holda “Aholini ish bilan ta’minlash to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni talablariga, aholi bandligi, tegishli maqsadli dasturlarni ishlab chiqish sohasidagi davlat siyosatining prinsiplariga hamda xalqaro standartlarga muvofiq ishlab chiqilganligi qayd etildi.

Dasturda yangi yirik sanoat ob’ektlarini ishga tushirish, ishlab turgan korxonalarni rekonstruksiya qilish va kengaytirish, hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturlarini, qishloq joylarda xususiy uy-joylar qurishni hamda qurilishda pudrat ishlarini rivojlantirish dasturlarini ro‘yobga chiqarish, fermer xo‘jaliklarini yanada rivojlantirish va qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini modernizatsiyalash, aholini infratuzilma loyihalarini amalga oshirishga hamda obodonlashtirish ishlariga jalb etish, tashkil etilayotgan ish o‘rinlarining saqlanib qolishini va barqaror ishlashini ta’minlash, xotin-qizlarni, nogironlarni va boshqa aholi toifalarini, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashga muhtojlarni ishga joylashtirish, kichik biznes, xususiy va oilaviy tadbirkorlikning, hunarmandchilik, xizmatlar va servis sohasining rivojlanishini yanada rag‘batlantirish, kasanachilikni kuchaytirib borish va boshqalar hisobiga 2014-yilda 983,6 mingta ish o‘rni tashkil etish nazarda tutilmoqda.

Dasturni ro‘yobga chiqarish doirasida ta’lim muassasalarining bitiruvchilarini ishga joylashtirishga alohida e’tibor beriladi. 2014-yilda Dastur parametrlariga muvofiq tashkil etiladigan yangi ish o‘rinlariga, shuningdek, mavjud bo‘lgan va zaxira qilingan ish o‘rinlariga kasb-hunar kollejlarining qariyb 500 ming nafar bitiruvchisini ishga joylashtirish mo‘ljallangan.

Shundan so‘ng senatorlar “O‘zbekiston Respublikasining Byudjet kodeksini tasdiqlash to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini ko‘rib chiqib, ma’qulladilar. Majlisda qayd etilganidek, Byudjet kodeksi to‘g‘ridan-to‘g‘ri amal qiladigan qonun hujjati ekanligi, u qonunchilik bazasining va uni huquqiy qo‘llash tizimining yagonaligini ta’minlashi ko‘rsatib o‘tildi.

Byudjet kodeksi butun byudjet jarayonini (Davlat byudjetini shakllantirish, tasdiqlash, ijro etishni hamda nazoratni ta’minlashni) yagona va yaxlit qonun hujjatida tizimlashtirishni, Davlat byudjetini ham, byudjetdan tashqari maqsadli jamg‘armalarni ham tartibga solishning yagona prinsiplarini qo‘llanishni, byudjet jarayoni barcha qatnashchilarining vakolatlarini hamda ularning o‘zaro hamkorligi mexanizmlarini belgilashni, shuningdek, byudjetlararo munosabatlarni takomillashtirib, mahalliy byudjetlarning daromadlar manbalarini mustahkamlab qo‘yishni, barcha darajalardagi byudjetlar o‘rtasida vakolatlarni taqsimlashni va ularning o‘zaro hamkorligini nazarda tutadi.

Kodeksda amalga oshirish manbalari va mexanizmi to‘g‘ridan-to‘g‘ri Davlat byudjeti bilan bog‘liq bo‘lgan bir qator qo‘shimcha faoliyat yo‘nalishlari va sohalari, shu jumladan grantlar va texnik hamkorlik mablag‘larini jalb etish, ulardan foydalanishni monitoring va nazorat qilish tartibi, davlat tomonidan xorijdan mablag‘ jalb qilish va davlat xaridlarini amalga oshirish tartibi, moliyaviy nazoratni, shuningdek, davlat moliyasi tizimida buxgalteriya hisobi va hisobotini ta’minlash mexanizmi belgilanmoqda.

Senatorlarning fikricha, Byudjet kodeksining qabul qilinishi amaldagi Soliq kodeksi bilan birgalikda davlat moliyasining yagona birxillashtirilgan, xalqaro standartlarga mos bo‘lgan qonunchilik bazasini shakllantirishga, byudjet sohasidagi huquqiy munosabatlarni tizimlashtirishga, shuningdek, byudjet jarayonining hamma bosqich va darajalarida yagona huquqiy normalar va yondashuvlar qo‘llanilishini, mamlakat byudjet tizimining ochiq-oshkoraligini va barqarorligini ta’minlashga imkon beradi. Qonun senatorlar tomonidan ma’qullandi.

Senatorlar “O‘zbekiston Respublikasining Byudjet kodeksi qabul qilinishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek, ayrim qonun hujjatlarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini ham ko‘rib chiqdilar. Ushbu Qonun amaldagi qonun hujjatlarini yanada takomillashtirish, ularning ayrim normalarini O‘zbekiston Respublikasining Byudjet kodeksiga moslashtirish maqsadida ishlab chiqilganligi ko‘rsatib o‘tildi.

Qonun bilan “Mahalliy davlat hokimiyati to‘g‘risida”gi, “Xorijdan mablag‘ jalb qilish to‘g‘risida”gi, “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi qonunlarga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilmoqda, shuningdek, ayrim qonun hujjatlari, shu jumladan “Byudjet tizimi to‘g‘risida”gi, “Davlat byudjetining g‘azna ijrosi to‘g‘risida”gi qonunlar o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilmoqda.

So‘ngra senatorlar Oliy Majlis Qonunchilik palatasining O‘zbekiston Ekologik harakatidan saylangan bir guruh deputatlari tomonidan Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasida belgilangan vazifalarni ro‘yobga chiqarish maqsadida ishlab chiqilgan “Ekologik nazorat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini ko‘rib chiqdilar.

Qayd etilganidek, muhokama qilishda keng jamoatchilik ishtirok etgan ushbu Qonunda ekologik nazoratning boshqa sub’ektlari va ishtirokchilari bilan bir qatorda fuqarolik jamiyati institutlariga (fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, NNT) atrof-muhitni muhofaza qilishni ta’minlash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, ekologik dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirish, atrof-muhitning holatini kuzatish va boshqa masalalarda ishtirok etish borasida vakolatlar berilmoqda.

Senatorlarning fikricha, ushbu Qonunning qabul qilinishi ekologik nazoratning samaradorligini oshirishga, davlat muassasalari, fuqarolik institutlarining bu sohadagi faoliyatini muvofiqlashtirishga, shuningdek, ta’sirchan ekologik nazoratni amalga oshirishda, atrof-muhitni muhofaza qilish va sog‘liqni saqlash sohasidagi eng muhim davlat dasturlarini bajarishda fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari va NNT rolini mustahkamlashga yordam beradi.

Senatorlar “Mustahkam oila yili” Davlat dasturini ijro etish yuzasidan ishlab chiqilgan “Vasiylik va homiylik to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini ham ko‘rib chiqdilar.

Majlisda qayd etilganidek, o‘tgan davrda mamlakatimizda vasiylik va homiylikka muhtoj shaxslarning, shu jumladan yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishning samarali, ko‘p bosqichli tizimi yaratildi, ularni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha ta’sirchan choralar amalga oshirilmoqda. Ijtimoiy jihatdan xavfli holatga tushib qolgan bolalarni aniqlash, voyaga yetmaganlar o‘rtasida nazoratsizlik va huquqbuzarliklarni profilaktika qilish, sudlarda va boshqa muassasalarda ularning huquqlari va qonuniy manfaatlari himoya qilinishini ta’minlash ishlari yo‘lga qo‘yildi. Ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning manfaatlarini muhofaza qilish sohasida yaxlit normativ-huquqiy baza yaratildi va u rivojlanib bormoqda.

Senatorlarning fikricha, bu sohada amal qilib turgan qonun hujjatlarining qoidalarini birlashtiradigan yagona, maxsus qonunning qabul qilinishi vasiylik va homiylikka muhtoj shaxslarning, eng avvalo yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishning huquqiy kafolatlarini kuchaytirishga, vasiylik va homiylik organlari faoliyatining samaradorligini oshirishga yordam beradi. Qonun senatorlar tomonidan ma’qullandi.

Shu bilan O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati o‘n uchinchi yalpi majlisining birinchi ish kuni tugadi.

O‘zbekiston Respublikasi
Oliy Majlisi Senatining
Matbuot xizmati

Русский

Copyright © 2005 O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati